Overzicht van museale en historische organisaties op Voorne-Putten

1  januari 2026 

Vestingeiland Holland
Vestingeiland Holland

Museum Ramtorenschip Buffel en de relatie met Stichting Vestingeiland Holland

De Stichting  Ramtorenschip Buffel is de museumorganisatie die het intiatief nam om de Stichting Vestingeiland op te richten.  Informatie over dit museum is te vinden  de website www.debuffel.nl. Het oprichtingsbestuur van deze stichting had zich de 

volgende doelen gesteld: 

 

1. Het schip als maritiem erfgoed behouden en exploïteren als museum.

2. De realisatie van een museum gericht op doel en geschiedenis van

    ramtorenschepen,

3. Het realiseren van een goede samenwerkingsvorm tussen musea en historische

    organisaties binnen de voormalige gemeente Hellevoetsluis.

 

De punten 1 en 2 zijn tijdens hun bestuursperiode in uitstekende samenwerking met de vrijwilligers van het Ramtorenschip Buffel  en andere externe organisaties gerealiseerd. 

Het bereiken van de museumstatus in 2022 was een belangrijk doel wat gerealiseerd werd doordat de

Stichting Ramtorenschip Buffel als volwaardig lid werd toegelaten tot de Museumvereniging. Klik op  Home  Museumvereniging.

Dat lidmaatschap betekende toegang tot een groot museaal netwerk. De Stichting Ramtorenschip Buffel werd door dat lidmaatschap vanaf medio 2022 een erkend nationaal museum en erkend als maritiem historisch erfgoed. Een museum dat nauw verbonden werd aan de geschiedenis van de vroegere marine-vestinghaven van Hellevoetsluis.

 

M.b.t. punt 3 van bovenvermelde doelen waren door het bestuur van de Stichting Ramtorenschip Buffel ook de nodige initiatieven ondernomen. Op niveau van de toenmalige gemeente Hellevoetsluis werd in goed overleg met die gemeente en betrokken lokale museale en historische organisaties besloten tot de oprichting van één museumorganisatie waarbinnen het Stadsmuseum Hellevoetsluis, de Stichting Droogdok Jan Blanken en de Stichting Ramtoren Buffel  uiteindelijk zouden fuseren. Een fusie is uiteindelijk gerealiseerd tussen de Stichting Droog Jan Blanken en het Stadsmuseum Hellevoetsluis. Het huidge bestuur van de Stichting Ramtorenschip Buffel heeft geen bestuursafvaardiging binnen het bestuur van de Stichting Vestingeiland Holland. 

 

Stichting FORTRESSE HOLLAND

Op lokaal niveau ( Hellevoetsluis) is door het bestuur van  de Stichting Fortresse-Holland de loods op het dokterrein Jan Blanken ingericht als museumloods. Dit deels gerealiseerd op basis van  het ondernemingsplan “Fortresse-Holland Marinekwartier Hellevoetsluis,”  ( www.fortresseholland.nl).

In 2025 zijn er oriënterende gesprekken geweest  tussen het bestuur van de Stichting Ramtorenschip Buffel (www.debuffel.nl) en het bestuur van de Stichting Fortresse-Holland. Doel van die gesprekken waren om in de toekomst op diverse gebieden tot samenwerking te komen. Op enkele punten zijn activiteiten in samenwerking uitgevoerd. 

 

Samenwerking Fortresse Holland en Stichting Vestingeiland Holland

In 2024 en in 2025 is de vraag aan de orde geweest of de ontwikkeling van Stichting Vestingeiland niet overbodig is indien de Stichting Fortresse Holland de doelen van Stichting Vestingeiland Holland zou willen en kunnen overnemen. Het bestuur van Fortresse Holland is echter van mening dat de ontwikkeling en de exploitatie van Fortresse Holland als openluchtmuseum dat vooralsnog niet toelaat. Afhankelijk van de ontwikkelingen van het gemeentelijk beleid en de ontwikkelingen binnen Fortresse Holland  wordt een samengaan in de komende jaren echter niet uitgesloten.

 

STICHTING FORTRESSE HOLLAND  Klik op www.fortresseholland.nl 

Fortresse Holland is een museaal themapark waar maritieme historie en kustverdediging samenkomen. Doel van het museum is om in de toekomst intensief samen te werken  met diverse lokaal maatschappelijke en museale partijen om aan een gezamenlijke toekomst te werken. Erfgoed beheren en behouden dat getuigt van een tot de verbeelding sprekende geschiedenis van Hellevoetsluis, met de focus op haar ontwikkeling als vestinghaven. Op locatie wordt  de rijke collectie aan gebouwen, schepen, objecten en documenten daarom op eigentijdse wijze toegankelijk gemaakt voor een breed publiek. Daarnaast worden er educatieve en informatieve programma’s voor op school ontwikkeld en organiseert het museum gedurende het jaar diverse activiteiten voor toeristen, gezinnen en inwoners van Hellevoetsluis.

 

 

EQUIPAGE DE DELFT  Klik op:  www.equipage-dedelft.nl 

Equipage De Delft is een vereniging die zich ten doel stelt om op authentieke wijze alle aspecten weer te geven van het leven van de bemanning van ’s-Lands Schip van Oorlog “DELFT” ten tijde van de Zeeslag bij Kamperduin (11 okt. 1797). Naast de uitbeelding van het ‘scheepsvolk’, zeeofficieren en mariniers uit 1797, beeldt Equipage De Delft Mariniers uit, Dit uit diverse periodes. Daarbij te denken aan:

– 1667 ~ Regiment de Marine (Republiek der Verenigde Nederlanden

– 1777 ~ Regiment Mariniers No.21 (Republiek der Verenigde Nederlanden)

– 1797 ~ Bataafsche Mariniers (Bataafse Republiek)

– 1806 ~ Corps Mariniers (Koninkrijk Holland)

– 1831  ~ Korps Mariniers (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden)

 

Informatie over de activiteiten die de vereniging onderneemt is ook te vinden op de facebookpagina 

https://www.facebook.com/equipagededelft

 

De vereniging heeft een nauwe band met de “Stichting Vestingeiland Holland.” Doel is om gezamenlijk “belevingsactiviteiten” te organiseren. Een belangrijk project is de hernieuwde inzet van een replica van een bewapende “Capiteins Chaloupe.” De vereniging was tot 1 januari 2026 eigenaar van deze bijzondere sloep maar heeft het eigendom ingaande bovenvermelde datum overgedragen aan de Stichting Vestingeiland Holland. 

De belangrijkste reden voor deze overdracht is dat de vereniging te maken kreeg met te hoge onderhoudskosten. Overdracht aan de Stichting Vestingeiland Holland betekende meer garanties voor kosten van onderhoud en andere exploitatie mogelijkheden. Ook landelijk gezien. Momenteel bevindt deze bijzondere unieke replica zich voor restauratie en onderhoud op de historische werf Meerman in Arnemuiden.  Plannen m.b.t. de toekomstige inzet van deze bijzondere replica is te vinden door op de volgende link te klikken:  RESTAURATIE en plannen m.b.t. een replica van de Capiteyns-Chaloupe uit de 17e-18e eeuw  

 

BERNISSE TOEN EN NU Klik op: Bernisse toen en nu

De Bernisse, nu een waterrijk recreatiegebied in de Gemeente Nissewaard kent een rijke geschiedenis. Een geschiedenis die al begint in de vroege middeleeuwen. Ooit was de rivier een belangrijke handelsroute van één kilometer breed tussen Holland, Zeeland en Vlaanderen.  De rivier de  Bernisse heeft door de eeuwen heen een grote rol gespeeld voor de stadjes op de oevers van deze waterweg. 

Naast een animatie, klik  op bovenstaande groen gekleurde  bovenstaande onderstreepte tekst, is het mogelijk om op bepaalde locaties in Simonshaven, Geervliet en Heenvliet met de eigen smartphone en de virtual reality bril terug te reizen naar 1400 om zo te ervaren hoe de dorpen er toen uitzagen en een kijkje te nemen in het verdwenen Hof van Putten en het Huis te Heenvliet, dat tegenwoordig beter bekend is als de ruïne Ravesteyn.

 

Rondzwerven in het vroegere stroomgebied van de BERNISSE 

Cultuur en geschiedenis

Het huidige watergebied speelde in vroeger jaren een belangrijke rol in het waterbeheer. Na inpoldering en veranderingen in het landschap bleef een groene zone over. Deze zone werd ingericht als recreatiegebied.

De dorpen rondom Bernisse hebben hun eigen verhalen. Heenvliet en Geervliet waren middeleeuwse nederzettingen. Abbenbroek en Zuidland groeiden later uit tot agrarische dorpen. Simonshaven ligt direct aan het water en heeft een nauwe band met het gebied.

 

Rondzwerven met de fluisterboot 

 

MUSEUM RAMTORENSCHIP BUFFEL Klik op: www.debuffel.nl 

 Museumschip de Buffel is een uniek maritiem cultureel erfgoed. Het heeft een vaste ligplaats binnen de oude vestinghaven van Hellevoetsluis. Nadat het in 1868 gebouwde schip dienst had gedaan als Ramtorenschip voor de Nederlandse Marine is het na 28 jaar verbouwd en in gebruik genomen als logement- en opleidingsschip voor marinepersoneel in Hellevoetsluis. Aan boord laat een expositie de ruim 150-jarige geschiedenis van het schip zien. De unieke maritieme waarde is terug te vinden in de tot de verbeelding sprekende aankleding van het schip. Met haar karakteristieke inrichting en de bijzondere collectie met herkenbare nautische objecten is het niet moeilijk om je terug te wanen in de Marine-tijd van Hellevoetsluis.

 

STICHTING VERDEDIGINGSWERKEN HELLEVOETSLUIS Klik op:  www.fronttaal.nl

De Stichting Verdedigingswerken in Hellevoetsluis  wil graag belangstellenden deelgenoot maken van het rijke militaire erfgoed van Hellevoetsluis en haar directe omgeving. Op de hierboven vermelde website is een beperkt aanbod te vinden over dit militaire erfgoed. Bestuur en vrijwilligers van de stichting zijn van mening dat erfgoed beleefd moet worden en daarom nodigen zij belangstellenden graag uit om deel te nemen aan tal van activiteiten die worden georganiseerd. Daarover is op de website de nodige informatie te vinden. Zo zijn er van april tot en met oktober rondleidingen over de Hellevoetse kustbatterij. 

 

STICHTING BIBERBUNKER OOSTVOORNE  Klik op: www.biberbunker.nl

In de oorlogsjaren bouwde de Duitse bezetter aan één stuk door aan fortificaties in de duinen op Voorne-Putten. Het eerste oorlogsjaar was dit vooral voor kustbewaking tegen bijvoorbeeld geallieerde commando’s. In de latere oorlogsjaren draaide dit om naar kustverdediging. De krijgskansen keerden en de Duitse Wehrmacht verwachtte een geallieerde invasie ergens op de Europese kust. Houten onderkomens werden uitgebouwd tot bunkers met muren van soms wel drie meter dik en kanonnen werden ondergebracht in bomvrije geschutsbunkers. Hoewel de invasie nog tot 1944 op zich liet wachten, bombardeerden de geallieerden wel onophoudelijk Duitse steden en militaire knooppunten. Om Europa te verdedigen tegen deze bombardementen maakten de Duitsers gebruik van radartechnologie. Langs de Europese kust kwamen radars te staan die geallieerde vliegtuigen al vroeg konden detecteren waarna Duitse jagers er op af konden. Ook Oostvoorne werd gekozen als plek voor zo’n radarstelling. Deze werd bekend onder de naam radarstelling ‘Biber’.

Na de oorlog werden tal van bunkers gesloopt. Vele andere verdwenen onder de grond in het duingebied. Jaren later werd besloten deze bunkers als historisch erfgoed te behouden. Voor dat doel werd de “Stichting Biberbunker Oostvoorne” in januari 2013 opgericht. De stichting draagt zorg voor restauratie en onderhoud van diverse bunkers. Daarnaast worden rondleidingen verzorgd  in de Biberbunker en de Stelling, gezamenlijk vormend de “Radarstelling Biber.” Deze Stelling ligt in de duinen van Oostvoorne en bestond uit een groot aantal bouwwerken en bunkers. Deze laatste zijn allen nog aanwezig.

Sinds 2016 is er een actief beleid gevormd om meerdere bunkers toegankelijk en begaanbaar te krijgen, dit mede dankzij subsidies van de Provincie Zuid-Holland. Met subsidie van de provincie maar ook van andere partijen kunnen tal van bunkers en stellingen  museaal beschikbaar worden gemaakt. 

 

HISTORISCH MUSEUM DEN BRIEL  Klik op: www.historischdenbriel.nl  

In Brielle werd in feite Nederland geboren. Op 1 april 1572 wonnen de watergeuzen met de inname van Brielle hun eerste slag op de Spanjaarden. Dit had een domino-effect met als gevolg dat diverse Hollandse steden zich gesterkt voelden in hun strijd tegen de Spaanse overheerser. Brielle werd de eersteling der vrijheid (Libertatis Primitiae) en een publiek gezegde werd dat toen “Alva  ( de Spaanse bevelhebber) zijn bril verloor.”

In het museum is van alles te zien, te horen en te ervaren over die Tachtigjarige oorlog: hoe zat het ook al weer met Johan van Oldenbarnevelt en Prins Maurits (luister naar hun dienaren), of de Vrede van Münster in 1648? Wie was Alva en wat was zijn Inquisitie? Wat betekende ‘ketter’ in die tijd ook al weer?
En hoe vieren de Briellenaren elk jaar weer ‘1 april’?

Het Historisch Museum Den Briel is hét geheugen van de stad Brielle en het vertrekpunt voor iedereen die de geschiedenis en het culturele erfgoed van Brielle en omgeving wil beleven en ontdekken. In het museum, gevestigd in de 17de–eeuwse gevangenis, waag en vroegere stadhuis aan de Markt, wordt met een interactieve opstelling de Tachtigjarige Oorlog gepresenteerd. Daarin staat 1 april 1572 centraal: “de dag waarop de Watergeuzen Brielle blijvend op de Spanjaarden overmeesterden.”
De stadsgeschiedenis wordt in de Brielse schatkamer getoond met prachtige portretten, een presentatie archeologie en een jaarlijks wisselende kleine tentoonstelling. In de zeeheldenzaal is uitgebreid aandacht voor de zeehelden die Brielle heeft voortgebracht: Maarten Corneliszn. Tromp, Witte Corneliszn de With en Philips van Almonde.
De veelzijdigheid van het tweetalige (Ned/Eng) museum en zijn dependance vuurtoren “De Stenen Baak,” maken Brielle en omgeving aantrekkelijk voor een breed publiek: lokaal, regionaal, nationaal en internationaal.

 

ERFGOEDGILDE DEN BRIEL Klik op:  Erfgoedgilde Den Briel – Leve de vesting Brielle

Het erfgoedgilde is een platform waar de historische kennis en belangstelling voor het Brielse erfgoed samenkomen. Daarnaast fungeert het gilde als klankbordgroep voor het gemeentelijk historisch beleid.

Oprichting:

Sinds medio 2013 participeert de vereniging, op initiatief van de vroegere gemeente Brielle, in een overleg met andere Brielse historische organisaties om te komen tot de oprichting van een Briels Erfgoedgilde.

De HV De Brielse Maasmond vervult een voortrekkersrol in dit proces. Het idee van een erfgoedgilde is voortgekomen uit het gemeentelijke project ‘Leve de vesting Brielle – 300 jaar vestingwerken’.

In de loop van 2014 heeft afstemmingsoverleg tussen de gemeente en een vertegenwoordiging van de betrokken historische organisaties (waaronder de werkgroep Kanonnen & Affuiten, Historische Vereniging de Brielse Maasmond, de 1 April vereniging en de gidsengroep) plaatsgevonden over uitgangspunten, doel en taken van het gilde. Als sluitstuk van dit proces stemde het college van b en w in oktober 2014 in met de installatie van het Briels Erfgoedgilde.

De daadwerkelijke installatie van het Erfgoedgilde Den Briel door burgemeester en wethouders vond plaats op 26 juni 2015 in de hal van het stadhuis aan de Markt. Na inleidende woorden van waarnemend burgemeester Gregor Rensen schetste wethouder Dick Verbeek de motivatie van de gemeente om te komen tot een erfgoedgilde voor Brielle. Vervolgens tekenden Dick Verbeek namens het gemeentebestuur en Willem Delwel namens het Erfgoedgilde Den Briel het visiedocument ‘Inwoners als ambassadeurs voor het erfgoed van Brielle, ruimte voor particulier initiatief’, waarna de wethouder het Erfgoedgilde een gevelbord aanbood. Het formele gedeelte van de bijeenkomst werd door Willem Delwel met een toespraak afgesloten.

Het erfgoedgilde bestaat momenteel uit groepen (even onderstaande rechterkolom aanklikken)

:

 

 

STREEKARCHIEF VOORNE-PUTTEN Klik op:  Home – Streekarchief Voorne Putten

Het Streekarchief is een gemeenschappelijke regeling en vormt zodoende de verzamelplaats voor de archieven van de gemeenten Nissewaard en Voorne aan Zee. Daarnaast beheert het Streekarchief tal van particuliere archieven, zoals dat van kerkgenootschappen, bedrijven, verenigingen en families. Bovendien is er een uitgebreide collectie foto’s en documentatie, Het Streekarchief is de aangewezen plek voor vragen over de lokale geschiedenis.